RVC-advies: geen rijkssubsidie voor Frascati

RVC-advies: geen rijkssubsidie voor Frascati

 

Over

Onlangs bracht de Raad voor Cultuur een positief advies uit over Frascati Producties. Dit was in lijn met de eveneens lovende beoordeling die Frascati kreeg van de Amsterdamse Kunstraad. Desondanks besloot de Raad voor Cultuur Frascati Producties geen subsidie toe te kennen. Een keuze met verstrekkende gevolgen. De keten van talentontwikkeling wordt onherstelbare schade toegebracht.

Hieronder beschrijven we in een chronologische volgorde de ontwikkelingen. In de lopende tekst treft u links aan naar relevante documenten, artikelen en ondersteunende brieven. Een selectie hiervan tref je hier alvast: 

  

Donderdag 2 juli 2020

In het Tweede Kamerdebat van 29 juni jongsteden is door SP, PvdA en GroenLinks de zorg voor het verdwijnen van talentontwikkelingsplekken voor schoolverlaters expliciet over het voetlicht gebracht. De kamer nam de motie van Peter Kwint (SP) en Corinne Ellemeet (GroenLinks) aan waarbij de minister wordt verplicht “in kaart te brengen of het aantal plekken voor jonge makers door het nieuwe kabinetsbeleid stijgt en niet afneemt, en hierin specifiek, maar niet alleen, de gevolgen van de budgetverschuiving van het Fonds Podiumkunsten naar de BIS en de beoordeling van instellingen als Frascati mee te nemen.”

De motie van de leden Kwint en Ellemeet:

32820-362
Nieuwe visie cultuurbeleid
Notaoverleg - Cultuur en corona II

"De kamer,
Gehoord de beraadslaging,
Overwegende dat er een brede politieke teun is voor de kabinetsambities om cultuurbeleid te verjongen en te verbreden;
Constaterende, dat jonge makers momenteel in een zeer benarde positie zitten, mede door de coronacrisis,

Verzoekt het kabinet, op weg naar de komende begroting in kaart te brengen of het aantal plekken voor jonge makers in het nieuwe kabinetsbeleid stijgt en niet afneemt, en hierin specifiek, maar niet alleen, de gevolgen van de budgetverschuiving van het Fonds Podiumkunsten naar de BIS en de beoordeling van instellingen als Frascati mee te nemen."

Dinsdag 30 juni 2020

Positief advies maar geen subsidie voor Frascati Producties

Een onherstelbare breuk in de keten van talentontwikkeling

Onlangs bracht de Raad voor Cultuur een positief advies uit over Frascati Producties. Dit was in lijn met de eveneens lovende beoordeling die Frascati kreeg van de Amsterdamse Kunstraad. Desondanks besloot de RvC Frascati Producties geen subsidie toe te kennen. Een keuze met verstrekkende gevolgen. De keten van talentontwikkeling wordt onherstelbare schade toegebracht.

Het wegvallen van Frascati is een grote klap voor jonge kunstenaars die de komende jaren van kunstvakopleidingen komen. Frascati is al 20 jaar een huis met een goede reputatie die tot ver over de landsgrenzen reikt. Omdat Frascati geen dwingend profiel heeft beginnen juist veel eigenzinnige en toonaangevende kunstenaars hun artistieke carrière hier. Denk aan Jetse Batelaan, Laura van Dolron, Naomi Velissariou, Davy Pieters, Sadettin Kirmiziyüz, Marjolijn van Heemstra, Boogaerdt & van der Schoot, Daria Bukvić, Esther Gerritsen, Ivana Muller en Florentina Holzinger.

De toegevoegde waarde van de nieuw tot de BIS toegetreden instellingen is helder. Maar er valt ook veel weg. Het is volstrekt onduidelijk waar de absolute beginners zo dadelijk aan de slag moeten. Zoals Herien Wensink in haar column in de Volkskrant terecht opmerkt: ‘Wat als je nu net van school komt, nog zoekt naar je eigen stem en stijl, en niet meteen in één van die hokjes past?’ Waar is de vrije ruimte voor de onafhankelijke jonge makers?

De makers van Frascati voorzien een drooglegging van het landschap en schreven een vlammend betoog. In brandbrief van de huidige en voormalige makers richten de 32 theatermakers (ondersteund door 115 oud makers) zijn zich tot de minister.

We zien ons gesterkt door steunbetuigingen van onder andere 26 Nederlandse theaters en festivals (podia door heel Nederland onderschrijven de grote waarde van Frascati), de Vlaamse sector (25 prominente instellingen delen hun zorgen) en onze samenwerkingspartners op het gebied van diversiteit Bijlmer Parktheater & Podium Mozaïek.

Ook de theaterscholen zijn uiterst kritisch over de koerswijzing van de Raad en in het bijzonder de beslissing aangaande Frascati Producties. Een belangrijk teken aan de wand.  

In de Brief van Kunsten 92 aan de tweede kamer waarschuwt de belangenvereniging voor het ontstaan van een onherstelbaar gat in de talentonwikkelingsketen door het wegvallen van o.m. Frascati Producties. Ze “pleiten voor een reparatie van gaten die in de keten ontstaan en de aanscherping van de visie op talentontwikkeling voor de langere termijn. Het is van belang dat er voorzieningen worden getroffen voor positief beoordeelde instellingen die ook bij de fondsen buiten de boot vallen en waar het systeem niet zonder kan.”

Maandag 29 juni 2020

Vrijdag 26 juni 2020

Wij hebben ons verweer met feitelijke onjuistheden naar de minister gestuurd. Daar konden we vier ondersteunende brieven uit de sector aan toevoegen van 26 Nederlandse theaters en festivals, van Vlaamse podia, festivals en opleidingen en van onze Amsterdamse samenwerkingspartners Bijlmer Parktheater en Podium Mozaïek, Tenslotte lieten ook onze makers en oud makers van zich horen, en hoe!

Onze reactie op het advies delen we graag:

Reactie Frascati advies Raad voor Cultuur

Vanaf 2021 zijn er jaarlijks 46 producties van jonge makers minder
De BIS lijkt met dit raadsadvies te zijn verrijkt met extra ruimte voor jong talent. Maar in werkelijkheid vindt voor de podiumkunsten vooral een verschuiving plaats van producerende instellingen vanuit het Fonds Podiumkunsten naar de BIS. De nieuw gehonoreerde instellingen betekenen een verrijking maar ze bestonden al en hun productievolume blijft nagenoeg hetzelfde. Met het wegvallen van Productiehuis Rotterdam (jaarlijks 12 producties) en Frascati Producties (jaarlijks 34 producties) zullen er jaarlijks circa 46 producties minder zijn. In tegenstelling tot het beeld dat wordt geschetst, komt er dus geen ruimte bij; er valt juist ontwikkelruimte weg.

Kortom: waar blijft straks de vrije ruimte voor de onafhankelijke jonge makers?  

Beoordeling op output doet ontwikkeling van jonge makers geweld aan
De selectie van de plekken lijkt met name te zijn gemaakt op een beoordeling van de voorspelde output. Naast dat dit een fundamenteel andere benadering is dan tot nu toe is gehanteerd door de Raad voor Cultuur, doet beoordeling op basis van output geen recht aan het wezen en de toegevoegde waarde van ons huis. Bij Frascati Producties zijn we overtuigd van het belang van het proces, waarbij wij de ontwikkeling van de jonge kunstenaar volgen. Hierdoor is de uitkomst, en daarmee de output, bij aanvang vaak ongewis. Pas in een latere fase van de kunstenaar is een succesvolle positionering in het veld aan de orde. De eenzijdige focus op output, haalt het hart uit het wezen van talentontwikkeling.

Keuze voor disciplines en mid-career makers
De gehonoreerde  ontwikkelinstellingen in de podiumkunsten bieden te weinig ruimte voor schoolverlaters. De instellingen geven relatief veel plek aan meer gevorderde en mid-career-makers, waarbij een groot deel van de makers al is geselecteerd. Daarnaast hebben deze instellingen over het algemeen een discipline-specifieke signatuur: ze richten zich op dans, ‘urban’, musical, muziektheater en repertoire. Wederom zien we dit als een verrijking maar er valt ook wat weg. Het wezen van beginnende kunstenaars is dat ze vaak niet passen binnen deze stevige profielen en hun artistieke identiteit nog moeten ontwikkelen. Bij Frascati staat het bottum up-proces centraal. Kern van de ontwikkeling is het volgen van het ontwikkelingsproces van de jonge kunstenaar. De uitkomst is bij aanvang vaak ongewis. In de eerste jaren van zijn/haar professionele praktijk kristalliseert vorm en inhoud zich uit, pas in een latere fase van de kunstenaar is een succesvolle positionering in het veld aan de orde.

Duurzame infrastructuur Frascati Producties valt weg
De BIS is in het leven geroepen om een solide basis te bieden aan cruciale functies in het veld. Talentontwikkeling is er daar één van. Instellingen die deel uitmaken van de BIS kunnen, zonder de waan van de dag, in lange lijnen een duurzame structuur uitbouwen en een goed functionerende keten garanderen. Frascati vervult deze functie met verve. Cruciaal hierbij is ons duurzaam, betrokken en hoogstaand netwerk: opleidingen, (BIS) gezelschappen, theaters en festivals in binnen- en buitenland, buurtpodia en maatschappelijke instellingen.

Door Frascati Producties uit de BIS te verwijderen valt deze duurzame infrastructuur weg. De combinatie met de coronacrisis verzorgt ‘the perfect storm’ en zal desastreus zijn. De uitstroom uit de kunstvakopleidingen stagneert en de keten van talentontwikkeling wordt onherstelbare schade toegebracht.

Zorgen over de procedure
Wij hebben onze twijfel over het afwegingsproces dat heeft geleid tot deze uitkomst. De vrees betreft de vraag of er voldoende know how van het veld als geheel en kennis van de specifieke instellingen is. Hoe zijn eerdere beoordelingen en monitorgesprekken in de afwegingen meegenomen? Vanuit welke visie op talentontwikkeling beoordeelt men de plannen? Is het realistisch te verwachten dat de 69 aanvragen in de ontwikkelfunctie kundig genoeg beoordeeld zijn en op een juiste manier naast elkaar gelegd zijn om zo tot een weloverwogen selectie te komen? Wij denken van niet, want deze complexe opdracht, ook gezien het tijdsbestek waarin de opdracht uitgevoerd diende te worden, is feitelijk onuitvoerbaar.

Bij het lezen van het advies zijn onze zorgen bevestigd. Door de onterechte aannames en feitelijke onjuistheden, ontstaat het beeld van een multidisciplinaire commissie die onder grote druk heeft moeten functioneren; zonder ruggespraak met overige commissies en in een periode dat het merendeel van de overleggen op afstand is gevoerd. Hierdoor ontstaan er ongelukken die nooit de bedoeling kunnen zijn van de raad.

Ja, mits…
Mocht de raad werkelijk twijfel hebben over het functioneren van Frascati Producties, vragen wij ons af waarom Frascati niet de mogelijkheid krijgt het plan te verduidelijken. Van de vijftien instellingen hebben er tien instellingen binnen de functie ontwikkelingsinstelling op basis van ‘ja mits' een plek verworven. Er zijn dus veel vragen over de haalbaarheid van veel plannen. Maar Frascati als een bestaande goed functionerende, positief beoordeelde en breed gedragen instelling krijgt die mogelijkheid niet. Waarom niet?

Een grote groep jonge, diverse podiumkunstenaars die nu nog een kunstopleidingen volgt, zal een belangrijke weg naar de Nederlandse en buitenlandse podia afgesloten zien worden. En dat kan en mag niet de bedoeling zijn van een Raad voor Cultuur.

Donderdag 18 juni 2020

Maandag 15 juni 2020

Gisteren presenteerde de Amsterdamse Kunstraad 'Om de stilte heen', het advies over de aanvragen voor de Amsterdam Bis ter voorbereiding van het Kunstenplan 2021-2024. Frascati ontving een zeer positief advies en wordt op naam in de Amsterdam Bis opgenomen. 

De kunstraad "ziet het beeld bevestigd dat hij heeft van de artistieke organisatie: breed georiënteerd, een veelgevraagd partner die een groot en groeiend netwerk onderhoudt en maatwerk biedt aan nieuwe makers. De geproduceerde en geprogrammeerde voorstellingen zijn veelal van goede kwaliteit, artistiek vernieuwend en urgent. Wat de kunstraad betreft neemt Frascati een belangrijke positie in het Amsterdamse en Nederlandse theaterbestel in. [...] De kunstraad vindt de programmering een interessante selectie van kwalitatief theater- en dansaanbod gericht op verschillende leeftijden en doelgroepen, eigenzinnig en discipline overschrijdend. Naast de vaste bespelers en huisgenoten is er ruimte voor onbekendere namen uit binnen- en buitenland. Daarbij doet Frascati een oprechte poging om meer buiten het centrum te spelen. De plannen om te investeren in het huidige dansklimaat wekken vertrouwen door de genoemde samenwerkingspartners."

Het volledige advies - en ons beleidsplan lees je hier terug:
Kunstraad advies Frascati Amsterdam Bis 2021-2024
Beleidsplan Frascati 2021 - 2024

Donderdag 4 juni 2020

We zijn verbijsterd en ontzet dat vandaag de Raad voor Cultuur de minister adviseert het meerjarenplan van Frascati voor de landelijke Bis niet te honoreren. Ze oordeelt positief, maar adviseert ons eigenzinnige en diverse productiehuis geen subsidie toe te kennen. Het is onbegrijpelijk dat dit huis voor talent van de toekomst, met deze staat van dienst, geen onderdeel meer is van de landelijke basisinfrastructuur.

Wij gaan nu het advies nader bestuderen en zijn vastberaden de minister tot een ander inzicht te laten komen.