Artikelen

DEGASTEN i.s.m. Arq
LET THERE BE LIGHT
Frascati Producties / DEGASTEN / Arq Psychotrauma Expert Groep Let there be light is te zien van woensdag 8 t/m vridjag 10 mei in het kader van Frascati Issues: To Heal.  Na To be or not to be. We will be en My Name before Naomi maakt DEGASTEN in het kader van Frascati Issues: To Heal een nieuwe voorstelling met een nieuwe groep patiënten verbonden aan Arq Psychotrauma Groep. Let there be light is een oefening in compassie. Want naast Bed, Bad & Brood is er nood aan een vierde B: Barmhartigheid. De spelers vertellen een verhaal over alles wat hun handen hebben meegemaakt, met zang, dans en muziek. De voorstelling beweegt zich vanuit het donker naar het licht en geeft samen met het publiek uitdrukking aan de ongrijpbare aspecten van het leven die niet gemakkelijk in logische, rationele taal zijn te vatten. Op 11 mei 2019 organiseren Frascati Producties, Arq Psychotrauma Expert Groep en VU samen een editie van The Refugee Academy: een symposium over de betekenis van verhalen in sociale wetenschappen, psychologie en -therapie, theater en het dagelijks leven. Onderzoekers, professionals, patiënten en theatermakers, mét en zonder vluchtelingenachtergrond, gaan met elkaar in gesprek.
Lees meer ...  
Alexandra Broeder i.s.m. de Bascule
THE TREE
Frascati Producties / Alexandra Broeder / de Bascule The Tree was te zien van 18 t/m 20 april, op loactie in broedplaats LELY. Op locatie bouwde Alexandra Broeder een geheimzinnige biotoop met een groep meisjes tussen de 15 en 21 jaar die in behandeling zijn bij de Bascule, het Amsterdams academisch centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie. Uitgangspunt was de roman De Vegetariër van Han Kang, waarin een jonge vrouw tracht te ontsnappen aan de verwachtingen van de maatschappij door een nieuwe levensvorm te creëren. Zij wordt een boom. In The Tree wordt dit gegeven samengebracht met ervaringen en materiaal van de groep meisjes en de werelden van onder andere Sylvia Plath, Bach en Berlinde de Bruyckere. Alexandra Broeder maakte i.s.m. de Bascule in 2018 The Well, een theatervoorstelling over het verglijden naar een andere, duistere wereld, gebaseerd op het werk van Haruki Murakami. Broeder neemt haar publiek mee in een vaak schemerachtige unieke wereld, die zich niet zelden in een geheel eigen dimensie lijkt af te spelen. Vaak zijn de spelers kinderen of jongeren, die het publiek (de volwassenen) deze sinistere, onwennige wereld binnen leiden. Onderhuids ongemak kruipt naar de oppervlakte en aan de lach kleeft een donker randje.   Of zij nu mens, plant of dier was, een persoon kon ze niet genoemd worden. Maar een wild dier was ze ook niet echt. Meer een raadselachtig wezen met de eigenschappen van beiden.  Uit: De Vegetariër van Han Kang
Lees meer ...  
Anoek Nuyens & Rebekka de Wit i.s.m. Milieudefensie
DE ZAAK SHELL
Frascati Producties / Anoek Nuyens & Rebekka de Wit / de Nwe Tijd / Milieudefensie Op vrijdag 30 november vond de proloog van De Zaak Shell plaats. In 2019-2020 volgen meerdere voorstellingen rondom de rechtszaak. Bekendmaking van de voorstellingsdata volgt. Theatermakers Anoek Nuyens en Rebekka de Wit zijn een langdurige samenwerking aangegaan met Milieudefensie in het kader van een lopende rechtszaak tegen Shell. Milieudefensie klaagt de oliegigant aan voor klimaatverandering en eist dat deze stopt met zijn vervuilende activiteiten en de bedrijfsvoering radicaal aanpast. Voor deze unieke zaak, waar nog geen jurisprudentie voor bestaat, onderzoeken Nuyens en De Wit in een serie pre-enactments de uiteenlopende gezichtspunten en stemmen. Op deze manier betrekken zij burgers bij deze rechtszaak en verzamelen bewijsstukken en dilemma’s. De vraag die centraal staat is: Wie is er in dit klimaatdrama eigenlijk verantwoordelijk voor wat? Journalistiek onderzoek en theatrale verbeelding gaan hierbij hand in hand. In de komende periode volgen in aanloop naar de rechtszaak verschilende theatrale voorbeschouwingen waarbij steeds andere perspectieven worden gepresenteerd in de vorm van nieuwe toneelteksten en het gesprek daarover. Aan het einde van het onderzoekstraject zullen alle pleitredes en hoofdrolspelers in een theatrale setting samen worden gebracht.   De proloog
 De proloog van De Zaak Shell op vrijdag 30 november 2018 was de eerste in de serie waarmee theatermakers Anoek Nuyens & Rebekka de Wit de aanstaande rechtszaak van Milieudefensie tegen Shell onder de aandacht brengen. Via het theater laten ze ons kennis maken met de verschillende gezichtspunten in deze nu al geruchtmakende zaak. De twee eerste pleidooien werden geënsceneerd door Jaap Spijkers (De Stem van Shell) en Janneke Remmers (Monoloog voor een consument). Het aansluitende gesprek werd geleid door journalist en radiomaker Lex Bohlmeijer die ook de komende edities in deze rol betrokken zal blijven bij De Zaak Shell. Bohlmeijer sprak met met Freek Bersch (campagneleider Klimaatzaak Shell bij Milieudefensie), Laura Burgers (jurist en schrijver), Michel Schuurman (Directeur Politiek en Economie bij MVO Nederland), Vatan Hüzeir (socioloog, onderzoeker en activist) en Channa Samkalden (milieu-advocaat). De Zaak Shell kan ook gevolgd worden via www.dezaakshell.nl
Lees meer ...  
Hanna Timmers i.s.m. Rochdale
RADIO VAN DEYSSEL
Frascati Producties / Hanna Timmers / Rochdale Deel drie, over werken en de ondernemers van de Van Deyssel, was te zien op 1, 2 en 3 maart. Voor het laatste deel van dit seizoen, ‘Naar buiten!’, op 31 mei, 1 en 2 juni, kijken we naar de buurt vanuit het oogpunt van de dieren en al het groen van Nieuw-West. Vanaf september is Radio van Deyssel weer terug met vier gloednieuwe afleveringen voor een buurt in verandering. In het kader van De (on)vertelde stad slaan Frascati en woningcorporatie Rochdale de komende jaren de handen ineen op verschillende plekken in Amsterdam. Sinds de eerste gesprekken in 2016 zijn er gezamenlijk een aantal dilemma’s geformuleerd en aandachtsgebieden gekozen als uitgangspunt voor de samenwerking. Een daarvan is de Lodewijk van Deysselbuurt in het hart van Slotermeer, Amsterdam Nieuw-West. Deze buurt ondergaat – na jaren wachten – de komende tien jaar een grondige renovatie geleid door Rochdale, eigenaar van alle woningen hier. Radio van Deyssel - Frascati Producties / Hanna Timmers from Frascati Video on Vimeo. Van en voor de buurt In de theaterserie Radio van Deyssel volgt theatermaker Hanna Timmers de ontwikkelingen op de voet. Samen met social designer Luca van Slagmaat nam ze in september 2018 haar intrek in de wijk op zoek naar de onvertelde verhalen achter de voordeuren, achter de twijfel en onzekerheid van een buurt in verandering. Vanuit het tot theater verbouwde winkelpand midden in de buurt maakt Timmers met en voor de buurtbewoners tot zomer 2019 vier voorstellingen. De vaste cast van twee professionele acteurs wordt per keer uitgebreid met buurtbewoners, Rochdale-medewerkers en andere betrokkenen. Nadrukkelijk balancerend tussen theaterdocumentaire en buurtsoap presenteren de twee acteurs als radiopresentatoren elke aflevering een nieuw thema. De gekozen vorm, een radio-uitzending, biedt de mogelijkheid de diversiteit van stemmen in de buurt naast elkaar te laten horen. Audio-opnames van gevoerde straatinterviews of gesprekken met buurtbewoners die niet in beeld willen komen, naast live-interviews en uitgespeelde scenes door de acteurs van de uiteenlopende gesprekken die Timmers en Van Slagmaat voeren. Tenslotte spelen buurtbewoners hun eigen verhaal. Het theater als ontmoetingsplek Voor Rochdale is Radio van Deyssel een nieuwe manier om met buurtbewoners in contact te komen. Zo ontstond een gesprek tussen buurmeisje Sultan en Rochdale naar aanleiding van haar scene in de voorstelling waarin ze vertelt over de status van haar huis en de handtekeningenactie die ze organiseerde. Haar huis wordt nu opgeknapt, nog voor de grote rennovatie van start gaat. Over de ambiguïteit hiervan schreef Timmers een treffende column voor Theatermaker (zie perskader op deze pagina: 'En daar staat plots niet alleen ons buurmeisje, maar ook de troef van de voorstelling voor me' ). Meer dan een voorstelling Gedurende het jaar zetten Timmers en Van Slagmaat diverse sociaal-artistieke interventies op. Zo stimuleren ze ontmoetingen, weken verhalen los en proberen ze ook buiten de voorstellingen om zichtbaar en positief aanwezig te zijn in de buurt. Ze werken sinds medio december samen met Bakkerij de Eenvoud van Peik Suyling. Elke donderdag staat zijn mobiele bakkerij bij Radio van Deyssel en worden tijdens het broodbakken verhalen uitgewisseld, ontmoetingen gecreëerd en verbindingen gelegd. Radio van Deyssel is dan ook meer dan de vier voorstellingen. Genesteld in de Lodewijk van Deysselstraat 91, is het minitheater Radio van Deyssel een terugkerende ontmoetingsplaats waar zorgen, gemeenschapszin en persoonlijke verhalen op theatrale en kritische wijze een plek krijgen. Wat voorafging De eerste kennismaking tussen Hanna Timmers en Rochdale was eind 2017 toen Frascati Timmers uitnodigde om als theatraal journalist zich te verdiepen in het werk van de woningcorporatie in de Lodewijk van Deysselbuurt. Ze ging een aantal weken mee op pad met medewerkers van Rochdale en leerde de buurt kennen door de ogen van de professionals die er werken. Haar bevindingen presenteerde ze in een performance tijdens Stadslab#1. Het was een oprecht en trefzeker portret van de Van Deyssel-buurt. Voor medewerkers van Rochdale en Stadsdeel West schetste de solo een verhelderend beeld van een buurt met wisselende belangen en verwachtingen van de mensen die er wonen en zij die er werken. Nadien heeft Timmers de solo onder meer getoond tijdens een congres Urban Planning van de HvA, een kennismakingsbijeenkomst van Rochdale voor betrokkenen bij de renovatie én een speciaal programma van en voor Rochdale waarbij de solo gebruikt werd de discussie te starten over mogelijke verbeteringen in de buurt. Rochdale beschrijft op hun website hoe er mede naar aanleiding van de solo onderdelen van hun aanpak bijgesteld zijn. Lange lijnen In Radio van Deyssel bouwt Timmers voort op dit eerste onderzoek, maar duikt ze dieper de buurt in om het perspectief van de bewoners centraal te stellen en hen aan het woord te laten. Hiervoor zijn lange lijnen noodzakelijk: om echt contact te krijgen en iets op te bouwen in de buurt. Dit eerste jaar beslaat het project de vier voorstellingen omlijst met de interventies. Het vervolgtraject van het theater Radio van Deyssel als ontmoetingsplek in de buurt is momenteel in de maak. Timmers zet vanaf september 2019 haar voorstellingenreeks voort. Daarnaast onderzoekt Frascati mogelijke samenwerkingspartners voor een verdere verankering in de buurt. Gezamenlijk kijken we welke activiteiten en artistieke interventies plaats kunnen vinden in het pand, hoe verschillende onderzoeken naar wonen, integratie en gebiedsontwikkeling gekoppeld aan theater in het minitheater Radio van Deyssel een plek vinden.  
Lees meer ...  
DEGASTEN i.s.m. ARQ Natonaal Psychotrauma Centrum
MY NAME BEFORE NAOMI
Frascati Producties / DEGASTEN / ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum My Name before Naomi ging op 8 november 2018 in première en werd in vijf keer opgevoerd. Van 13 t/m 16 maart 2019 ging de voorstelling in reprise. In de zomer van 2019 zal de voorstelling op t Over t IJ festival te zien zijn. In 2017 nodigde Frascati regisseurs Elike Roovers en Rutger Esajas (DEGASTEN) uit om met patiënten van Equator Foundation een theatervoorstelling te maken. To be or not to be.We will be werd een emotionele voorstelling over de mooie, maar vooral ook traumatische momenten in het leven van de spelers. Naomi Namutebi was één van hen. Na dit eerste project speelde ze in Back to Back, een project van DEGASTEN met de Anne Frank Stichting. Nu is het tijd voor Naomi’s eigen verhaal. Wanneer is een verhaal een verhaal? Het is altijd onvolledig. En Naomi’s verhaal verandert voortdurend, omdat zij in zoveel verschillende categorieën thuishoort. Haar verhaal gaat over mensenrechten, religie, gender, mensenhandel, migratie. Bij elke instantie waar zij mee te maken krijgt, verandert haar identiteit. Wie is Naomi tussen al die verschillende perspectieven en belangen? Wie is Hindu ten opzichte van Naomi? Al sinds de oudheid gaan wij naar het theater om de gruwelijke verhalen van een ander aan te horen. Maar hoe vertel je anno 2018 een menselijke tragedie? Aan de hand van Naomi’s verhaal wordt een beeld geschetst van de complexiteit van de ongemakkelijke thema’s als mensensmokkel en vrouwenhandel. Welke push- en pull-factoren spelen wereldwijd een rol? Welk traject doorloopt Naomi precies, via welke organisaties en personen? In My name before Naomi voert Naomi een gesprek met een actrice die haar verhaal en alle verschillende perspectieven daar op zal belichamen. Voor dit onderzoek spraken de makers met representanten van verschillende instanties zoals een officier van justitie, het Amsterdams Coördinatiepunt Mensenhandel, IND, een politieagent belast met B8-meldingen, een advocaat met expertise asielaanvragen, een psycholoog met expertise PTSS, de Nationaal Rapporteur Mensenhandel, verschillende onderzoeksjournalisten, Sonia en Naomi als ervaringsdeskundigen. Lange lijnen Op vrijdagavond 9 november 2018 organiseerden we aansluitend aan de voorstelling een bijeenkomst met experts op het gebied van mensenhandel, waarbij ook de gesprekspartners aanwezig waren die hierboven genoemd zijn. Iris Bosscher schreef een verslag. De voorstelling wordt na het eerste succes in Frascati hernomen van 13 t/m 16 maart 2019 en mogelijk volgen nog speelbeurten in het land.
Lees meer ...  
ONBETAALBAAR i.s.m. Rochdale
MADE IN ZUIDOOST
Frascati Producties / ONBETAALBAAR (BE) Bekijk hier de catalogus van De Veiling der Dingen vr 19 & za 20 oktober 2018: Inzameling materiaal za 27 - wo 31 oktober 2018: De Werkweek vr 2 & za 3 november 2018: De Expositie za 10 november 2018: De Veiling der Dingen   Utopisch Zuidoost Het collectief ONBETAALBAAR uit Gent is een werkplaats waarbinnen theatermakers, meubelmakers, stoffeerders, schrijvers en filosofen samenwerken. Van afgedankte meubelstukken maakt het collectief objecten met een nieuwe identiteit. Voor Frascati Issues: De (on)vertelde stad (editie 2017) koppelde Frascati hen aan samenwerkingspartner woningcorporatie Rochdale voor een onderzoek naar de afvalproblematiek in Amsterdam Zuidoost. Ze reisden af naar Amsterdam in het najaar van 2017, op zoek naar het grofvuil dat in de Bijlmer dagelijks aan de straat wordt gezet. In gesprek met medewerkers van Rochdale en Daan Dekker (auteur van De betonnen droom. De biografie van de Bijlmer en zijn eigenzinnige bouwmeester) ontvouwde zich voor het collectief een geschiedenis van een wijk gecreëerd vanuit utopische idealen die, zoals de geschiedenis uitwijst, maar beperkt naar de werkelijkheid werden vertaald. Eenmaal in de wijk zelf, ervoeren de leden van het collectief de sfeer veel positiever dan gedacht. Tijdens hun presentatie in Stadslab#1 (in het kader van Frascati Issues: De (on)vertelde stad) presenteerden zij dan ook hun voorstel voor het vervolgtraject: normaal restaureren de Vlamingen enkel meubels, maar nu wilden ze ook het imago van een wijk restaureren. Design met een verhaal In het najaar van 2018 reisde ONBETAALBAAR zodoende opnieuw af naar Zuidoost waar Rochdale in de H-buurt een pand ter beschikking stelde. Samen met buurtbewoners, meubelmakers uit Zuidoost en Broedplaats Wijk 7 (Zuidoost) richtten zij een tijdelijke werkplaats in. Ze struinden de straten af, gingen langs de deuren, vroegen buren om oude meubels te doneren en kregen van diverse ondernemers uit Zuidoost afgedankte spullen. Ze verzamelden niet alleen de afdankertjes, maar bovenal het verhaal van het inleverde meubelstuk. Zo ontstond er een bonte verzameling van verhalen uit de buurt en een uitpuilende opslag aan spullen uit de Bijlmer. Hiervan maakte ONBETAALBAAR samen met de kunstenaars uit Zuidoost een prachtige serie designobjecten. Als bewijs van een nieuwe unieke identiteit, werden alle objecten voorzien van een paspoort waarin de verschillende bewerkingen en bijbehorende verhalen werden gedocumenteerd. Gedurende deze 'werkweek' kwam menig buur aanwaaien, soms met spullen en verhalen, soms om alleen even te kijken wat er gebeurde. En soms bleven ze, zoals de drie buurjongens van 12 die dagelijks verder werkten aan hun eigen hut en zodoende leerden materiaal te recyclen en herwerken. Expositie & veiling Na een week werd het atelier omgebouwd tot pop-up galerie waar alle gemaakte objecten gepresenteerd werden in Made in Zuidoost: de Expositie. Deze werd officieel geopend door Tanja Jadnanansing, stadsdeelvoorzitter van Zuidoost. Jeritza Toney was de host van de avond, trad daarnaast op met haar kinderen Cheyenne Toney en Guillano Herdigein, de installatie ‘Bel Allard in Zuidoost’ werd gelanceerd en één van de objecten werd verloot onder de aanwezigen. Potentiële kopers konden zich voorbereiden op de week erna: De Veiling der Dingen. Deze theatrale veiling, waar de designmeubelstukken onder de hamer gingen, vond plaats op 10 november in voormalig handelshuis Frascati. Lucas de Man (theatermaker en presentator Kunstuur) presenteerde de veiling en vertelde de achterliggende verhalen, bijgestaan door een groep jongeren uit Zuidoost. De objecten werden geveild door Paulina Cramer, veilingmeester bij Christie’s. Alle 26 gemaakte objecten zijn bij een nieuwe eigenaar, 7 hiervan zijn tegen een bijzondere tegenprestatie in plaats van geld verhandeld. De opbrengst van de veiling, een kleine €1500 plus ruim 200 uur vrijwilligerswerk (tegenprestatie), is gegaan naar R.U.A. - Reflexo on Urban Art in Amsterdam Zuidoost. RUA is een street art platform voor kunst in de publieke ruimte, o.m. door levensgrote muurschilderingen te realiseren in Amsterdam. De toekomst In de lijn van ONBETAALBAAR en het hergebruiken van afval en gevonden materialen voor het ontwikkelen van bruikbare objecten, gaat R.U.A. omstreeks maart 2019 starten met een serie workshops voor kinderen uit groep 6 van Basisschool de Rozemarn, Amsterdam Zuidoost. De kinderen leren in de workshop over afvalverwerking en recycling om bewustwording te creëren over afval, vuilverwerking, en het belang van zorgvuldig omgaan met de omgeving waarin we leven. Onder begeleiding van kunstenaars en ontwerpers die betrokken waren bij Made in Zuidoost, werken de kinderen vervolgens acht weken aan hun eigen object. Het eindresultaat – de objecten van de kinderen – worden geëxposeerd in GLLRY ZOH in Heesterveld (nabij metrostation Bullewijk) met een officiële feestelijke opening. De exacte datum wordt nog bepaald. Momenteel wordt onderzocht of de workshopperiode uitgebreid kan worden, meerdere scholen betrokken kunnen worden en of R.U.A. ieder jaar dit educatieve traject kan verzorgen. Frascati en de kunstenaars uit Zuidoost blijven hier dan bij betrokken. Restauratie imago van afvalproblematiek In Zuidoost is afval één van de slepende problemen die de openbare orde verstoren. Bewoners klagen veel over zwerfvuil dat lukraak naast de stortplaatsen wordt gelegd en daarna een eigen leven gaat leiden. Met Made in Zuidoost en het vervolgtraject – de workshops met de kinderen – wordt getracht op creatieve en interactieve wijze hier aandacht voor te genereren. Binnen Made in Zuidoost is gepoogd Zuidoost en de rest van Amsterdam te verbinden, publiek uit het centrum kwam soms voor het eerst Zuidoost. De utopische idealen van het bedachte Bijlmer bleek vooral in de diversiteit en verbondenheid van de buurtbewoners te schuilen.  
Lees meer ...  
Tea Tupajić i.s.m. Dutchbat veteranen / Veteraneninstituut Nederland
DARK NUMBERS
Frascati Producties / Tea Tupajić / Veteraneninstituut Nederland DARK NUMBERS ging op woensdag 19 september 2018 in première in Frascati, en was daar tot en met 22 september te zien. Aansluitend ging de voorstelling op tournee. In 2019 is de voorstelling nog te zien in het Grand theater in Groningen (11 maart), in BIT Teatergarasjen in Bergen, Noorwegen (22 en 23 maart) in Monty in Antwerpen (29 en 30 maart) en in Malmö, Zweden (25 mei). Op 14 en 15 mei 2019 herneemt Frascati de voorstelling. Verlies van onschuld Regisseur Tea Tupajić (Sarajevo, 1984) maakt ruim twintig jaar na de val van Srebrenica zomer 1995 een voorstelling met een kleine groep Nederlandse veteranen die erbij waren. Dark Numbers is gebaseerd op de intense ontmoetingen tussen Tupajić en zeven Dutchbat III-veteranen. Dutchbat was een Nederlands bataljon onder het commando van de Verenigde Naties tijdens de Bosnische oorlog van de jaren 1990. Het had tot taak de moslim-enclave veilig te stellen en de veilige zone van de VN in Srebrenica te bewaken. Op 11 juli 1995 namen de Bosnisch-Servische troepen onder leiding van kolonel-generaal Mladić de stad in. De bevolking zocht een toevlucht in de veilige zone van de VN. De meeste vrouwen en kinderen werden met bussen weggestuurd. Generaal Mladić verzekerde Dutchbat dat de overgebleven mannen en jongens, die in het centrum van de VN verbleven, veilig zouden zijn en de vrouwen binnenkort zouden volgen. Op 21 juli verliet de Dutchbat III de enclave. In een periode van een paar dagen werden bijna 8.400 Bosnische moslimmannen en - jongens gedood door Bosnisch-Servische troepen. Het Internationaal Straftribunaal in Den Haag verklaarde in 2004 de gebeurtenissen tot een genocide en de VN-secretaris-generaal Kofi Annan noemde het de ergste misdaad die op Europees grondgebied werd begaan sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandse VN-betrokkenheid is een groot trauma geweest voor Nederland, maar ook voor heel Europa. De Nederlandse premier Kok nam ontslag met zijn kabinet omdat hij het bloedbad niet had voorkomen. In 2014 concludeerde de Nederlandse rechter dat Dutchbat niet genoeg had gedaan om de bevolking te beschermen en zich bewust was geweest van het risico op genocide. In 2016 hebben meer dan 100 Dutchbat-veteranen de Nederlandse staat gedaagd voor het sturen van hen naar ‘mission impossible’ en voor het lijden van onherstelbare sociale en emotionele schade. In juli 2017 oordeelde het Haagse hof dat Nederland medeverantwoordelijk was voor de dood van 350 Bosnische moslimmannen en concludeerde dat de Nederlandse VN-vredestroepen de mannen een kans hadden moeten geven om binnen hun kamp te blijven. Dark Numbers komt voort uit de wens van Tea Tupajić  om de Dutchbat-veteranen de simpele vraag te stellen: waarom ben je vertrokken? De voorstelling is geen aanklacht, geen verlangen naar genoegdoening, maar juist het omgekeerde. Met mededogen wordt gekeken naar die momenten in de geschiedenis, die moment in het menselijk leven waar het weten faalt. Zo eerlijk mogelijk wordt een onder ogen gekomen. Samen proberen Tupajić en de veteranen het onbegrijpelijke te begrijpen en een wederzijds herkenbaar verlies van onschuld onder ogen te komen. Wat de veteraan ’s nachts wakker houdt Al in het voorjaar van 2017 zette Tupajić de eerste stappen in het project. Ze voerde lange en persoonlijke gesprekken met experts als Hans Blom en Wichert ten Have (voormalig NIOD directeuren), Raadsheer van het Haagse Gerechtshof Mw Gepke Dulek-Schermers (voorzitter van de Raad die in juli ‘17 oordeelde dat de Staat deels aansprakelijk is voor het drama Srebrenica), Marco Gerritsen (advocaat Moeders van Srebrenica), oorlogs- en onderzoeksjournalisten Yaël Vinckx, Frank Westerman en Friso Keuris, Pax voor Vrede, Jaus Muller (veteraan, researcher Ministerie van Defensie) en Joris Voorhoeve (voormalig Minister van Defensie). Deels werd hierbij teruggegrepen naar een eerder programma dat Frascati samen met NRC maakte; een re-enactment van de Kamerdebatten rondom de uitzending van Dutchbat: We moesten iets doen. 20 jaar na Srebrenica. Lees hier de voorbeschouwing die journalist Mark Kranenburg schreef voor NRC en de podcast die er over het programma werd gemaakt door VPRO Nooit Meer Slapen. Najaar 2017 zocht Frascati samen met Tupajić contact met Veteraneninstituut Nederland. Martin Elands (Hoofd kennis- en onderzoekscentrum) zegde medewerking toe en hielp met het benaderen van de Dutchbat-III veteranen. Aanvankelijk ontstond het contact veelal via Facebook, later reisde Tupajić het land af om de oud-soldaten te ontmoeten. Al vanaf de  eerste ontmoetingen werd helder dat zij hun verhaal graag aan Tea Tupajić vertellen. Gedurende het voorjaar van 2018 werkte Tupajić op regelmatige basis één-op-één met de zeven veteranen en het wederzijdse vertrouwen groeide gestaag. Inmiddels komt zij zelfs op verjaardagsfeestjes en buurtbarbecues. Toch is het niet altijd gezellig: samen bespreken Tupajić en de veteranen allerlei nooit eerder onder woorden gebrachte gebeurtenissen en emoties. Samen zochten ze naar wat hen allen ’s nachts wakker houdt. Ongecensureerd Wat er in Srebrenica gebeurde, is te groot om beantwoord te worden door een rechtbank. Het is een humanitaire, existentiële vraag, geen juridische. In Dark Numbers geven Dutchbat III-veteranen hun herinneringen opnieuw vorm. Op die manier biedt de voorstelling ruimte aan hetgeen niet met woorden gezegd kan worden. Dark Numbers zoekt de randen van het bewustzijn op, een gebied waar menselijke demonen regeren. Gebaseerd op ongecensureerde verhalen van zeven Dutchbat-veteranen opent Tupajić één van de donkerste verhalen uit de recente Europese geschiedenis. In wisselende bezetting spelen de ex-soldaten de voorstelling. Internationale productie Dark Numbers is een coproductie van Frascati Producties, Veem Huis voor Performance, Radio Kanzas (Zagreb, HR), BIT Teatergarasjen (Bergen, NO), Teaterhuset AvantGarden (Trondheim, NO), Inkonst (Malmö, SE), Théâtre Garonne (Toulouse, FR) en Vooruit (Gent, BE)
Lees meer ...